Adnabod arwyddion cam-drin domestig

I fi fy hun           I rywun arall

Mae’n gallu bod yn anodd iawn adnabod cam-drin domestig a gweld ei fod yn digwydd. Mae’n bwysig adnabod yr arwyddion, p’un ai yw’r cam-drin yn dod gan bartner, cyn-bartner neu aelod o’r teulu.

Chwilia am yr arwyddion hyn os wyt ti’n poeni am rywun:

Cilio

Dydyn nhw ddim yn gweld neu’n siarad â ffrindiau a’r teulu cymaint ag arfer.
 

Gwisgo’n wahanol

Mae nhw wedi dechrau gwisgo’n wahanol yn sydyn.
 

Cleisiau neu olion anafiadau

Mae ganddyn nhw gleisiau neu olion anafiadau sydd ddim fel petaen nhw’n cyfateb i’r hyn maen nhw’n dweud ddigwyddodd iddyn nhw.
 

Newidiadau mewn ymddygiad yn y gwaith

Mae newidiadau sydyn wedi bod yn y ffordd maen nhw’n ymddwyn yn y gwaith – er enghraifft, efallai y byddan nhw wedi rhoi’r gorau i gymdeithasu gyda’r tîm neu wedi dechrau gwneud, neu byddan nhw’n osgoi mynd am ddyrchafiad.
 

Cael llawer o alwadau neu ymweliadau yn y gwaith

Mae rhywun yn eu ffonio nhw’n aml yn y gwaith neu’n dod i’r swyddfa.
 

Newidiadau ar y cyfryngau cymdeithasol

Mae’r ffordd y maen nhw’n defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol wedi newid – er enghraifft, maen nhw’n postio llai ar Instagram, neu ddim ond yn sôn am rai pethau penodol ar Facebook.
 

Adrodd i rywun drwy’r amser

Dweud wrth rywun ble maen nhw neu beth maen nhw’n ei wneud drwy’r amser – er enghraifft, maen nhw ar eu ffôn yn aml, naill ai’n tecstio neu’n ffonio’r un sy’n eu cam-drin gyda’r wybodaeth ddiweddaraf.
 

Maen nhw wedi colli hyder

Maen nhw wedi colli hyder yn eu hunain ac yn methu â gwneud penderfyniadau’n hawdd – er enghraifft, efallai y byddan nhw’n gwirio gyda’u camdriniwr a ydyn nhw’n cael gwneud rhywbeth.
 

Mae eu partner yn siarad ar eu rhan

Mae eu partner neu rywun yn eu rhwystro rhag siarad yn rhydd neu’n ateb ar eu rhan.
 

Wedi rhoi’r gorau i wneud pethau maen nhw’n eu hoffi

Maen nhw wedi rhoi’r gorau i wneud pethau y maen nhw’n hoffi eu gwneud, fel ymarfer corff neu fynd i’r sinema
 

Maen nhw’n gwneud esgusodion

Rwyt ti wedi sylwi eu bod nhw’n gwneud esgusodion dros beidio â thalu am bethau neu’n methu fforddio mynd allan gyda ti.
 

Rwyt ti’n gweld hwyliau ansad eu partner

Rwyt ti’n gweld neu’n clywed am newidiadau sydyn heb eu rhagweld yn hwyliau eu camdriniwr.
 

Rwyt ti’n clywed gweiddi neu synau uchel

Rwyt ti’n clywed gweiddi neu synau uchel yn dod o’u cartref.
 

Oes unrhyw rai o’r arwyddion hyn yn swnio’n gyfarwydd i ti?

Mae’n bosib bod yr unigolyn rwyt ti’n pryderu amdanyn nhw yn profi cam-drin domestig. Cefnogi’r unigolyn yma ydy’r cam cyntaf tuag at eu cael nhw allan o sefyllfa lle mae cam-drin.

Os wyt ti’n dal yn ansicr, a bod eisiau rhagor o gyngor arnat ti ynglŷn â sut i adnabod camdriniaeth, ffonia’r llinell gymorth cam-drin domestig genedlaethol ar 0808 2000 247.

Mewn argyfwng…

Os byddi di’n clywed neu’n gweld ymosodiad, neu’n meddwl bod rhywun mewn sefyllfa argyfyngus, ffonia 999 a rhoi gwybod i’r heddlu.

Mewn argyfwng…

Os byddi di’n clywed neu’n gweld ymosodiad, neu’n meddwl bod rhywun mewn sefyllfa argyfyngus, ffonia 999 a rhoi gwybod i’r heddlu

 

 

Cefnogi rhywun trwy gamdriniaeth ddomestig

Mae’n anodd gwybod beth i’w wneud neu ei ddweud i helpu rhywun sy’n profi cam-drin domestig. Efallai mai dy ymateb greddfol fyddai eu hamddiffyn a’u tynnu nhw allan o’u sefyllfa. Ond gallai gweithredu’n uniongyrchol fod yn beryglus i’r unigolyn ac i tithau. Eto i gyd, mae sawl ffordd y galli di helpu.

Mae’n gallu cymryd cryn amser i rywun dderbyn eu bod mewn sefyllfa gamdriniol. Rho amser iddyn nhw. Byddan nhw’n ymddiried ynot ti pan fyddan nhw’n barod.

Gallet ti ddweud pethau fel, “Dw i ddim wedi gweld llawer arnat ti’n ddiweddar, ydy popeth yn iawn?” neu “Dw i wedi bod yn poeni ychydig amdanat ti, beth sy’n digwydd?”

Dangos dy fod yn credu eu stori. Gwna dy orau i beidio â dangos dy fod mewn sioc. Gallet ti ddweud, “Mae’n ddrwg gen i os oes golwg syn arna i, do’n i ddim yn gwybod”. Atgoffa nhw nad ydyn nhw ar eu pen eu hunain a dy fod ti yno i’w helpu nhw.

Siarad â nhw yn breifat a gwna’n siŵr eu bod nhw’n gwybod na fyddi di’n barnu. Rho sicrwydd iddyn nhw y gallan nhw siarad â thi a’i bod yn ddiogel iddyn nhw fod yn agored.

Gallet ti awgrymu cymorth lleol gyda cham-drin domestig trwy ddefnyddio cyfeiriadur Bright Sky.

Mae gofalu am rywun arall a chadw llygad arnynt yn gallu blino rhywun. Gwna’n siŵr dy fod yn rhoi amser i ti dy hun hefyd, a gwna bethau sy’n dy helpu di i ymlacio.